Stres, Çatışma ve Toplumsal Değişme

Stres ve Genel Uyum Sendromu (GAS)

Stres; bireyin fiziksel ve sosyal çevreden gelen tehdit edici ya da zorlayıcı uyarıcılara karşı verdiği bedensel ve psikolojik tepkidir. Hans Selye’nin 3 aşamalı modeli:

1. Alarm Aşaması: Beden tehdidi algılar, “Savaş veya Kaç” mekanizması devreye girer (Adrenalin salgılanır, nabız ve tansiyon yükselir).
2. Direnme Aşaması: Tehdit devam ederse beden yüksek enerji harcayarak direnmeye çalışır, çevreye uyum sağlar.
3. Tükenme Aşaması: Stres faktörü uzun süre yok edilemezse vücudun savunma mekanizmaları çöker; tükenmişlik, kronik hastalıklar ve depresyon başlar.

Örgütsel Çatışma Türleri ve Çözüm Yolları

• Çatışma Türleri: Birey içi (rol çatışması), Bireyler arası, Gruplar arası ve Örgütler arası çatışma.
• Çatışma Yönetim Stratejileri:
  
  • Kaçınma: Çatışmayı yok saymak, geri çekilmek.
  
  • Uyum Sağlama (Yatıştırma): Karşı tarafın çıkarı için kendi isteğinden vazgeçmek.
  
  • Hükmetme (Zorlama): Kendi pozisyonunu güç kullanarak kabul ettirmek.
  
  • Uzlaşma: Her iki tarafın da fedakarlık yaparak orta noktada buluşması.
  
  • İşbirliği (Problem Çözme): “Kazan-Kazan” prensibiyle her iki tarafın ihtiyacını da tam karşılayan yaratıcı çözümler üretmek.