Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri

Temel Çalışma ve İnceleme Alanları

1. Çalışma Ekonomisi (İktisadi Boyut)

• İş Gücü Piyasası Analizi: İş gücü arzı, iş gücü talebi, işsizlik türleri (yapısal, friksiyonel, konjonktürel), istihdam politikaları ve asgari ücret teorileri.
• Ücret Teorileri ve Verimlilik: Ücret belirleme mekanizmaları, marjinal verimlilik, beşeri sermaye teorisi ve gelir dağılımı adaleti.
• Küreselleşme ve Emek Piyasaları: Küresel göç hareketleri, esnek çalışma biçimleri, prekaryalaşma ve dijitalleşmenin istihdama etkileri.

2. Endüstri İlişkileri (Sendikal ve Örgütsel Boyut)

• Kolektif İş İlişkileri: İşçi sendikaları, işveren sendikaları ve konfederasyonların örgütlenme yapıları, tarihçesi ve faaliyetleri.
• Toplu İş Sözleşmesi (TİS) ve Grev/Lokavt: Toplu pazarlık masasının kurulması, yetki tespiti, uyuşmazlıklar, resmi arabuluculuk, grev ve lokavt süreçlerinin yasal ve operasyonel yönetimi.
• Sosyal Diyalog Mekanizmaları: Üçlü danışma kurulları, Ekonomik ve Sosyal Konsey, ILO (Uluslararası Çalışma Örgütü) sözleşmeleri ve standartları.

3. İş Hukuku ve Sosyal Güvenlik Hukuku (Yasal Boyut)

• Bireysel İş Hukuku (4857 Sayılı İş Kanunu): İş sözleşmesi türleri, iş güvencesi (işe iade davaları), kıdem ve ihbar tazminatı hakları, çalışma süreleri ve fazla mesai mevzuatı.
• Toplu İş Hukuku (6356 Sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu): Sendika üyeliği, TİS prosedürleri ve sendikal güvenceler.
• Sosyal Güvenlik Hukuku (5510 Sayılı Kanun): Kısa vadeli (iş kazası, meslek hastalığı, analık, hastalık) ve uzun vadeli (malullük, yaşlılık/emeklilik, ölüm) sigorta kolları, genel sağlık sigortası (GSS) ve prim tahakkuk sistemleri.

4. Sosyal Politika ve Çalışma Sosyolojisi / Psikolojisi

• Sosyal Politika: Yoksulluk, gelir adaletsizliği, dezavantajlı grupların (engelliler, kadınlar, gençler, yaşlılar) istihdamı ve sosyal dışlanmayla mücadele.
• Çalışma Sosyolojisi ve Psikolojisi: Sanayileşmenin toplumsal yapıya etkileri, işyerinde yabancılaşma, tükenmişlik (burnout), iş stresi ve mobbing (psikolojik taciz) ile mücadele.
• İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG): 6331 sayılı kanun çerçevesinde iş kazalarını ve meslek hastalıklarını önleyici çalışma ortamı standartları.

Temel Müfredat ve Lisans Dersleri

• İktisat ve Finans Grubu: Mikroiktisat, Makroiktisat, Çalışma Ekonomisi I – II, Gelir Dağılımı ve Yoksulluk, İktisadi Düşünceler Tarihi.
• Hukuk Grubu: Medeni Hukuk, Borçlar Hukuku, Bireysel İş Hukuku, Toplu İş Hukuku, Sosyal Güvenlik Hukuku, İdare Hukuku.
• Endüstri İlişkileri ve Yönetim: Endüstri İlişkileri Teorisi, Karşılaştırmalı Endüstri İlişkileri, Toplu Pazarlık Stratejileri, İnsan Kaynakları Yönetimi (İKY), Personel Yönetimi ve Bordrolama.
• Sosyoloji ve Politika: Sosyal Politika, Türkiye’nin Toplumsal Yapısı, Çalışma Sosyolojisi, Çalışma Psikolojisi, Sendikacılık Tarihi.

İstihdam ve Kariyer Alanları

• Özel Sektör – İnsan Kaynakları (İK): Şirketlerde ve holdinglerde İnsan Kaynakları Yöneticisi, Bordro ve Özlük İşleri Uzmanı, Yetenek Yönetimi ve Endüstriyel İlişkiler Yöneticisi (sendikalı fabrikalarda TİS ve işçi temsilcisi süreçlerini yöneten en kritik kadro).
• Kamu Kurumları (KPSS A Grubu Kariyer Meslekleri):
  • Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Müfettişliği (İş Teftiş Kurulu)
  • Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) Sosyal Güvenlik Denetmenliği ve Müfettişliği
  • İŞKUR İstihdam Uzmanlığı
  • Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) Gelir Uzmanlığı, Vergi Müfettişliği
  • Bakanlıkların İnsan Kaynakları ve Strateji Geliştirme Daire Başkanlıkları
• Sendikalar ve Konfederasyonlar: İşçi (Türk-İş, Hak-İş, DİSK) ve işveren (TİSK) sendikalarında toplu pazarlık uzmanı, sendika danışmanı, eğitim uzmanı ve hukuk müşavirliği saha koordinatörü.
• Denetim ve Danışmanlık Firmaları: Sosyal güvenlik, bordro denetimi ve iş hukuku danışmanlığı (özellikle çok uluslu firmalarda mevzuat uyum/compliance uzmanı).

Sektörde ÇEKO Mezunlarını Ayrıştıran Güçlü Yönler

1. Sendikalı Fabrikalarda Vazgeçilmez Olma: Klasik işletme veya İK mezunlarının aksine; 6356 sayılı sendikalar kanununu ve toplu sözleşme masası dinamiklerini bildikleri için büyük sanayi kuruluşlarının “Endüstriyel İlişkiler” pozisyonlarında birinci tercihtirler.
2. SGK ve İş Mahkemeleri Mevzuatına Hakimiyet: Bordro hesaplamaları, kıdem tazminatı tavanı, iş kazası rücu davaları ve SGK idari para cezası risklerini doğrudan hukuki boyutuyla çözebilirler.
3. Sosyal Güvenlik Bilirkişiliği: Gerekli kıdem ve eğitimlerin ardından İş Mahkemelerinde işçi alacakları ve işe iade davalarında resmi mahkeme bilirkişisi olarak görev alabilirler.