Muhasebe ve Vergi Uygulamaları

Temel Müfredat ve Dönem Dersleri

1. Genel ve Finansal Muhasebe

• Muhasebenin Temel Kavramları: Bilanço eşitliği ($Varlıklar = Kaynaklar$), çift taraflı kayıt sistemi (borç/alacak mantığı) ve muhasebenin temel ilkeleri (dönemsellik, ihtiyatlılık, parayla ölçülme vb.).
• Tekdüzen Hesap Planı (TDHP): Dönen varlıklar (100’lü gruplar), Duran varlıklar (200’lü gruplar), Kısa ve Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar (300 ve 400), Öz Kaynaklar (500) ile Gelir Tablosu hesaplarının (600’lü gruplar) işleyişi.
• Dönem İçi ve Dönem Sonu İşlemleri: Fatura, makbuz ve çek/senetlerin yevmiye defterine, büyük deftere (defteri kebir) ve mizanlara kaydı; amortisman ayrılması, envanter sayımı ve değerleme işlemleri.

2. Türk Vergi Sistemi ve Vergi Hukuku

• Vergi Usul Kanunu (VUK): Vergi doğuran olay, tarh, tebliğ, tahakkuk ve tahsil aşamaları, vergi cezaları ve zamanaşımı.
• Gelir ve Kurumlar Vergisi: Gelir unsurları (ticari kazanç, zirai kazanç, ücret, serbest meslek kazancı, gayrimenkul/menkul sermaye iratları) ve şirketlerin kurum kazancının vergilendirilmesi.
• Katma Değer Vergisi (KDV) ve Muhtasar: KDV hesaplama, 1 ve 2 No’lu KDV beyannameleri, tevkifat uygulamaları, stopaj kesintileri ve Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi (MPHB).
• E-Dönüşüm Uygulamaları: E-Fatura, e-Arşiv Fatura, e-İrsaliye, e-Defter sistemleri ve Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) portal süreçleri.

3. Maliyet ve Yönetim Muhasebesi

• Üretim işletmelerinde maliyet unsurları: İlk Madde ve Malzeme Giderleri (710), Direkt İşçilik Giderleri (720) ve Genel Üretim Giderleri (730).
• Birim maliyet hesaplama (Safha/Sipariş maliyet sistemleri) ve başabaş noktası (kara geçiş) analizleri.

4. Şirketler Muhasebesi ve Finansal Tablolar Analizi

• Şahıs ve sermaye şirketlerinin (Limited ve Anonim) kuruluşu, sermaye artırımı/azaltımı, kar dağıtımı ve tasfiye muhasebesi.
• Bilanço ve Gelir Tablosu oran analizleri (likidite oranları, mali yapı oranları, karlılık oranları).

5. Bilgisayarlı Muhasebe

• Sektörde yaygın kullanılan muhasebe paket yazılımları (LOGO, Luca, Zirve, Mikro vb.) üzerinde fatura girişi, cari hesap takibi, bordro hazırlama ve otomatik beyanname oluşturma uygulamaları.

Görev ve Sorumluluk Alanları

1. Evrak Kayıt ve Kontrol: Alış/satış faturalarının, banka ekstrelerinin, gider pusulalarının ve tahsilat makbuzlarının yasal defterlere işlenmesi.
2. Beyanname Hazırlığı: Aylık/üç aylık KDV, Muhtasar, Geçici Vergi ve yıllık Gelir/Kurumlar Vergisi beyannamelerinin matrah ve vergi hesaplarını çıkarmak.
3. Personel ve Bordro İşlemleri: Aylık ücret bordrolarının tanzimi, SGK bildirgelerinin verilmesi ve kıdem/ihbar tazminatlarının takibi.
4. Cari ve Banka Mutabakatları: Müşteri/tedarikçi hesaplarının karşılıklı ekstre doğrulamaları (BA/BS formları ve cari mutabakatlar).

İstihdam ve Çalışma Alanları

• SMMM ve YMM Büroları: Mali müşavirlerin yanında muhasebe meslek elemanı veya büro şefi.
• Şirketlerin Ön Muhasebe ve Genel Muhasebe Departmanları: Kobi’lerden holdinglere kadar tüm özel işletmelerde cari hesap, faturalama ve finans sorumlusu.
• Bankalar ve Finans Kuruluşları: Operasyon merkezleri, kredi istihbarat ve mali tahlil servisleri.
• Kamu Kurumları (KPSS ile): Hazine ve Maliye Bakanlığı birimleri (Vergi Dairesi memurluğu), defterdarlıklar, belediyeler ve KİT’lerde muhasebe/gelir personeli.
• Denetim Firmaları: Bağımsız denetim şirketlerinde denetçi asistanlığı.

SMMM (Mali Müşavir) Olma Yolu ve DGS

• DGS (Dikey Geçiş Sınavı) İmkanı: Muhasebe ve Vergi Uygulamaları mezunları DGS ile;
  • İşletme
  • İktisat
  • Maliye
  • Muhasebe ve Finans Yönetimi
  • Ekonomi ve Finans bölümlerine geçiş yaparak lisans eğitimlerini tamamlarlar.
• SMMM Stajı: 4 yıllık lisans diplomasını aldıktan sonra TÜRMOB tarafından düzenlenen SMMM Staja Giriş Sınavı’nı (SGS) kazanıp 3 yıllık zorunlu stajı ve bitirme sınavlarını tamamlayanlar bağımsız Mali Müşavir ruhsatı alabilirler.